تربيت و تشويق اسلامى جنب و جوش زيادى بوجود آمده بود و دانشمندان زيادى در مركز حكومت گرد آمده بودند و با آزادى كه پيروان ديگر اديان آسمانى داشتند ، علماء و بزرگان اديان مختلف محافل بحث و مناظره تشكيل مىدادند . حضرت امام رضا عليه السلام شخصيت علمى عظيمى داشت و به عنوان " عالم آل محمد صلى الله عليه و آله و سلم " معروف بود . روزى مامون تقاضا كرد تا آن حضرت در يك جلسهء مناظرهء بزرگ كه از بزرگترين دانشمندان اديان مختلف تشكيل شده بود شركت نمايد و دربارهء عقايد و اديان گوناگون با آنان بحث كند . حضرت امام رضا عليه السلام در اين مجلس بزرگ كه در دربار مامون و با حضور او تشكيل شده بود شركت فرمود و با هريك از دانشمندان بحث جالب و وسيعى كرد . مهم اين بود كه براى هريك از پيروان اديان مختلف از كتابها و آثار خودشان استشهاد مىكرد ، به‌طورىكه همه بهت‌زده شدند و از اينكه آن حضرت به كتابها و آثارشان بيش از خود آنان احاطه دارد در شگفت ماندند . اين مجلس كه چندين ساعت به طول انجاميد همهء بزرگان ، علماء و دانشمندان را تحت تاثير قرار داد و همگى به مقام بزرگ علمى آن حضرت اعتراف كردند . امروز كتابها و آثار متعددى بنام حضرت رضا عليه السلام باقى مانده است . براى آنكه در اين بحث از مقام آن حضرت استفادهء بيشترى بنماييم ، چند جمله از كلمات آموزندهء او را نقل مىكنيم . حضرت امام رضا عليه السلام فرمود : " بهترين صدقه‌اى كه مىتوانيد در راه خدا بپردازيد ، آنست كه ضعيف را يارى كنيد . " و نيز فرمود : " خدا با سه كار دشمنى و مخالفت دارد :